အတ္ထိပစ္စည်း၏ အပိုင်း ၇-ပိုင်း

 

 

၁။       စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (နာမ်ခန္ဓာလေးပါး)

၂။       စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (မဟာဘုတ် ၄ပါး)

၃။       သြက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (နာမ်ရုပ်)

၄။       စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (စိတ်စေတသိက်)

၅။       မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (မဟာဘုတ်နှင့်ဥပါဒါရုပ်)

၆။       စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (အာယတန)

၇။       ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု  စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (ဝတ္ထုရုပ်)

          (၁-ပထမ)  “စတၱာေရာ ခႏၶာ အ႐ူပိေနာ အညမညံ အတၳိပစၥေယန ပစၥေယာ” (နာမ္တရားက နာမ္တရားကို ေက်းဇူးျပဳသည္။)

          နာမ္ခႏၶာ-၄ ပါးရွိပါသည္။ ၎င္းတို႕မွာ ၁-ေ၀ဒနကၡႏၶာ ၂-သညကၡႏၶာ ၃-သခၤါရကၡႏၶာႏွင့္ ၄- ၀ိညာဏကၡႏၶာတို႔ ျဖစ္ပါသည္။

          နာမ္ခႏၶာသံုးပါးက တစ္ပါးကို၊ နာမ္ခႏၶာႏွစ္ပါးက ႏွစ္ပါးကို ေက်းဇူးျပဳျခင္းကို ဆိုလိုပါသည္။ အတူတကြ ျဖစ္ေနသည့္အခိုက္ အတၳိသတၱိႏွင့္ ေက်းဇူးျပဳသည္။

          “တေယာ ခႏၶာ ဧကႆ ခႏၶႆ အတၳိပစၥေယန ပစၥေယာ” သံုးပါးေသာ နာမ္ခႏၶာက တစ္ပါးေသာ နာမ္ခႏၶာျဖစ္သည့္ သညာကၡႏၶာကို ခဏမျခား ေက်းဇူးျပဳျခင္းကို ဆိုလိုပါသည္။  ပမာအားျဖင့္ ေ၀ဒနကၡႏၶာ၊ သညာကၡႏၶာႏွင့္ ၀ိညာဏၡႏၶာက သခၤါရကၡႏၶာကို ခဏမျခား ေက်းဇူးျပဳျခင္းကို ဆိုလိုပါသည္။

 

          “ေဒြ ခႏၶာ ဒြိႏၷံ ခႏၶာနံ အတၳိပစၥေယနပစၥေယာ” တစ္ဖန္ ႏွစ္ပါးေသာနာမ္ခႏၶာက က်န္ႏွစ္ပါးေသာ နာမ္ခႏၶာအား ခဏမျခားေက်း ဇူးျပဳျခင္းကိုဆိုလိုပါသည္။ ပမာအားျဖင့္ ေ၀ဒနကၡႏၶာႏွင့္ သညာကၡႏၶာတို႕က ၀ိညာဏၡႏၶာကႏွင့္ သခၤါရကၡႏၶာကို ခဏမျခားေက်း ဇူးျပဳျခင္းကိုဆိုလိုပါသည္။

          ဥပမာ ေလာဘစိတ္ျဖစ္လာပါက ေလာဘတစ္ခုတည္းျဖစ္သည္ဟု ထင္တတ္ၾကပါသည္။ အမွန္မွာမူ သူႏွင့္ဆိုင္ရာ ေစတသိက္မ်ားစြာက အတူတကြ ျဖစ္ၾကပါသည္။ ေလာဘမူစိတ္ (၈)ပါး ရွိပါသည္။ ထိုထိုစိတ္တို႔ ျဖစ္တိုင္း ေစတသိက္ (၁၈)ပါးမွ (၂၁) ပါးအထိ ျဖစ္ခြင့္ရွိ၏။ ေမာဟမူစိတ္ (၂)ပါး ရွိပါသည္။ ထိုထိုစိတ္ျဖစ္တိုင္း ေစတသိက္ (၁၅) ပါးအထိ ျဖစ္ခြင့္ရွိပါသည္။

          ထိုေလာဘမူစိတ္ (၈)ပါး ေမာဟမူစိတ္(၂)ပါးႏွင့္ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာ ေစတသိက္တို႕သည္ အျပန္ျပန္ အလွန္ လွန္ အတိၳသတၱိႏွင့္ ေက်းဇူးျပဳေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ခႏၶာတစ္ပါးက ပစၥယအေၾကာင္းျဖစ္ပါက အျခားနာမ္ခႏၶာတို႕က  ပစၥယုပၸန္အက်ဳိး ျဖစ္သြားပါသည္။

          တစ္ပါးဟူသည္ ေမာဟမူစိတ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဖႆေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေ၀ဒနာေသာ္လည္း ေကာင္း၊ သညာေသာ္လည္းေကာင္း ျဖစ္ေပမည္။ ၀ိပႆနာ၊ သမထတရားမ်ားအားထုတ္ၿပီး ဉာဏ္အဆင့္္၊ စ်ာန္ အဆင့္ ျမင့္မားလာၾကသည့္ ေယာဂီမ်ားက စာေပပရိယတၱိ၌ လာရွိသည့္ ဤသေဘာကို အနည္းငယ္ျဖစ္ ေစသိရွိနိုင္ၾကပါသည္။ ပမာအားျဖင့္ ရွစ္ပါးသီလေဆာက္တည္ၾကသည့္ ေယာဂီမ်ားကလည္း သူတို႕ ကာလ ရွည္ၾကာ မက်ဳိးမေပါက္ မေပ်ာက္မၾကားေအာင္ ‌ေဆာက္တည္လာခဲ့သည့္ မိမိတို႔၏သီလကို ေအာက္ေမ့ဆင္ျခင္ လွ်င္ စိတ္၀ယ္တသိမ့္သိမ့္ျဖစ္ကာ ၿငိမ္းေအးလာသည္ကို လက္ေတြ႕သိၾကပါသည္။ ေမတၱာကမၼ႒ာန္း ရႈပြားေနပါက ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ ၿငိမ္းေအးလာပါသည္။  အႏုသယကိေလသာ၏သတၱိေၾကာင့္ ေဒါသစိတ္ျဖစ္သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ တည္း စိတ္ထဲတြင္သာမက ခႏၶာကိုယ္၌လည္း ပူေလာင္လာသည္ကို လက္ေတြ႕နားလည္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

          နက္နဲလြန္းပါသည္။ ေလာက၌ ျမတ္စြာဘုရားရွင္သာ မပြင့္ထြန္းခဲ့ပါက တစ္ပါးတည္းသာဟု ထင္မွတ္ယူဆ မိၾကမည္မွာ ဧကန္မုခ်ေပတည္း။ ယခုကဲ့သို႔ Presence condition ျဖင့္ အျပန္အလွန္ အေထာက္  အကူျပဳေနျခင္း ကိုပင္ အတၳိပစၥည္းျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းေပတည္း။

 

          (၂-ဒုတိယ) “စတၱာေရာ မဟာဘူတာ အညမညံ အတၳိပစၥေယန ပစၥေယာ”။ (မဟာဘုတ္ ၄-ပါး) (႐ုပ္က ႐ုပ္ကို ေက်းဇူးျပဳသည္)

          မဟာဘုတ္ ၄-ပါး ရွိပါသည္။ ပထ၀ီဟူသည္ “မာတဲ့သေဘာ၊ ေပ်ာ့တဲ့သေဘာ” ေတေဇာဟူသည္ “ပူသည့္ သေဘာ၊ ေအးသည့္သေဘာ”  အာေပါဟူသည္ “ဖဲြ႕စည္းသည့္သေဘာ” ၀ါေယာဟူသည္ “တြန္းကန္ လႈပ္ရွားသည့္ သေဘာ” တို႔ကလည္း တစ္ပါးႏွင့္တစ္ပါး အျပန္ျပန္အလွန္ အမီွသဟဲျပဳကာ အတၳိပစၥည္း ဏမန်နညခန ခသညိငအငသည ျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳေနပါသည္။

          “ဧကံ မဟာဘူတံ တိဏၰႏၷံ မဟာဘူတာနံ သဟဇာတပစၥေယန ပစၥေယာ တေယာမဟာဘူတာ ဧကႆ မဟာဘူတႆ၊ ေဒြမဟာဘူတာ ဒြိႏၷံမဟာဘူတာနံ အတၳိပစၥေယန ပစၥေယာ”

          ၁-ကမၼဇမဟာဘုတ္၊ ၂-စိတၱဇမဟာဘုတ္၊ ၃-ဥတုဇမဟာဘုတ္ႏွင့္ ၄-အာဟာရဇမဟာဘုတ္ ဟူ၍ လာရွိ ပါသည္။

 

၁-ကမၼဇမဟာဘုတ္

 

          သတၱ၀ါတို႔၏ခႏၶာ၌ရွိသည့္ ကမၼဇပထ၀ီ၊ ကမၼဇေတေဇာ၊ ကမၼဇ၀ါေယာႏွင့္ ကမၼဇအာေပါေလးပါးက အျပန္ အလွန္ ေက်းဇူးျပဳေနပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကမၼဇမဟာဘုတ္ ဓါတ္တစ္ပါးပါး ခြၽတ္ယြင္းပ်က္ျပားပါက ေသႏိုင္သည္။

 

၂-စိတၱဇမဟာဘုတ္

   

၀ိပႆနာေယာဂီမ်ားက သိျမင္ႏိုင္ပါသည္။

 

၃-ဥတုဇမဟာဘုတ္

      

          ဥတုဇမဟာဘုတ္မွာလည္း ပထ၀ီ၊ အာေပါ၊ ေတေဇာ၊ ၀ါေယာတို႔ေပတည္း။ အပူ၊ အေအးလြန္ကဲ လာပါက ႐ုပ္ကေဖါက္ျပန္ၿပီ၊ အပူအေအး မွ်တေနပါက ႐ုပ္က ခ်က္ျခင္း လန္းဆန္းလာတတ္ပါသည္။

 

၄-အာဟာရဇမဟာဘုတ္

   

          အာဟာရဇမဟာဘုတ္မွာလည္း ပထ၀ီ၊ အာေပါ၊ ေတေဇာ၊ ၀ါေယာတို႔ျဖစ္ပါသည္။ မိမိ ႀကိဳက္ႏွစ္ သက္သည့္ အစာအာဟာရမ်ား ေရွ႕ေမွာက္သို႔ ေရာက္ရွိလာပါက အလြန္ပင္ၿပံဳးေပ်ာ္ ေက်နပ္သြားျခင္းမွာ အာဟာ ရဇမဟာဘုတ္၏ သတၱိျဖစ္သည္။ မိမိေရာဂါႏွင့္တည့္သည့္ ေဆးကိုေသာက္သံုးခြင့္ရလွ်င္ ခ်က္ခ်င္းပင္ လန္းဆန္း လာသည္မွာလည္း ထိုနည္းတူ ျဖစ္သည္။ မဟာဘုတ္ေလးပါးသည္ ရွိေနသည့္အခိုက္၌ အျပန္အလွန္ ေက်းဇူးျပဳ သျဖင့္ အတၳိပစၥည္းျဖစ္၏။

          (၃-တတိယ) ” ၾသကၠႏၲိကၡေဏ နာမ႐ူပံ အညမညံ အတၳိပစၥေယန ပစၥေယာ”။ (နာမ္႐ုပ္ႏွစ္ပါးက နာမ္႐ုပ္ ႏွစ္ပါးကို ေက်းဇူးျပဳသည္။)

          ၾသကၠႏၲိကၡဏဟူသည္ ပဋိသေႏၶတည္ခိုက္ကို ဆိုလိုပါသည္။ ဤသို႔သေႏၶတည္သည့္ ခဏ၌ နာမ္ႏွင့္ ႐ုပ္တို႔သည္ အျပန္အလွန္ သတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳပါသည္။

          ကလလေရၾကည္ တည္သည့္အခိုက္ ဟဒယ၀တၳဳ႐ုပ္ပါလာသည္။ ၀တၳဳဒသက ကလပ္ပါလာသည္။ ထို ဟဒယ၀တၳဳ႐ုပ္က ပဋိသေႏၶစိတ္၏ တည္ရာမွီရာ၀တၳဳ႐ုပ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေပးသျဖင့္ ပဋိသေႏၶစိတ္ႏွင့္ ဟဒယ ၀တၳဳ႐ုပ္တို႔က သဟဇာတ Born together. ၿပိဳင္တူ ျဖစ္လာၾကပါသည္။

          ဘ၀၏အစကနဦး၌ ကံကဖန္တီးေပးလိုက္သည့္ ႐ုပ္နာမ္အစံု ရွိေနသည့္အခိုက္တြင္ အျပန္အလွန္ ေက်းဇူး ျပဳေသာၾကာင့္ အတၳိပစၥည္း ျဖစ္ပါသည္။

 

ပဋိသေႏၶခဏ

   

          အမိ၀မ္းထဲ၌ ပဋိသေႏၶတည္သည့္ သတၱ၀ါတို႔၌ နာမ္တရားအျဖစ္ ပဋိသေႏၶ၀ိညာဏ္စိတ္ႏွင့္ ေစတသိက္ (၃၃)ပါး။ ႐ုပ္တရားအျဖစ္ ကာယဒသက၊ ဘာ၀ဒသက၊ ၀တၳဳဒသကဟူေသာ ကံေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ကမၼဇ႐ုပ္ ကလာပ္ သံုးစု (သံုးစည္း ) တို႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ ျဖစ္ၾကပါသည္။

          ကာယဒသက   =        ကာယပသာဒ ဇီ၀ီတ အ႒ကလာပ္႐ုပ္ ကာယဒသက။

          ဘာ၀ဒသက     =        ကမၼဇကလာပ္ ကိုးစည္း၌ပါ၀င္သည့္ အထီး အမ ခဲြျခားေစသည့္ ဣတၳိဘာ၀ ဒသက ကလာပ္ သို႔မဟုတ္ ပုမၻာ၀ဒသကကလာပ္ ဟူေသာ ဘာ၀ဒသက။

          ၀တၳဳဒသက      =        ဟဒယ၀တၳဳ႐ုပ္  ဇီ၀ိတအ႒ကလာပ္႐ုပ္ဟူေသာ ၀တၳဳဒသကတို႔ေပတည္း။ ပဋိ သေႏၶခဏတြင္ ႐ုပ္နာမ္တို႔ကလည္း ရွိေနသည့္အခိုက္၌ အျပန္အလွန္ ေက်းဇူးျပဳသျဖင့္ အတၳိပစၥည္းျဖစ္၏။

 

ဤဘ၀၏အစ

         

          ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ ရာဇၿဂိဳလ္ၿမိဳ႕အနီး ဣႏၵကူဋေတာင္၌ရွိသည့္ ဣႏၵကနတ္ဘီလူး၏ နတ္ဗိမာန္တြင္ သီတင္းသုံးေနေတာ္မူစဥ္က ဗိမာန္ရွင္ျဖစ္သည့္ နတ္ဘီလူးက ဘုရားရွင္ထံပါး ေမးေလွ်ာက္သည္မွာ –

          “အရွင္ဘုရား ပြင့္ေတာ္မူသမွ် ဘုရားအဆူဆူတိုင္းကပဲ ႐ုပ္ကို “အသက္, ဇီ၀, အတၱဆုိတာ မရွိဘူး” လို႔ခ်ည္း ေဟာေတာ္မူၾကပါတယ္၊ ဒါဆိုရင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ဒီသတၱ၀ါေတြဟာ ဒီခႏၶာကိုယ္ႀကီးကို ရရွိႏိုင္မလဲ၊ သတၱ၀ါေတြရဲ႕ အ႐ုိးေတြ၊ အသားဆိုင္ေတြဆိုတာကေရာ ဘယ္ကေန ေရာက္လာပါသလဲ၊ ဒီသတၱ၀ါဟာ ဘာေၾကာင့္ ေတာင္ရဲ႕လိႈင္ေခါင္းသဖြယ္ျဖစ္တဲ့ အမိ၀မ္းတိုက္မွာ ကိန္းေအာင္းေနႏိုင္ပါသလဲ”ဟု ေမးေလွ်ာက္၏။ (ညႊန္း-သဂါထာ၀ဂၢ၊ ယကၡသံယုတ္-၂၀၈)

          ျမတ္စြာဘုရားရွင္က-

          (၁) ပထမံ ကလလံ ေဟာတိ      = ပထမသတၱာဟ (ရက္သတၱပတ္)မွာ ကလလေရၾကည္ျဖစ္တယ္။

          (၂) ကလလာ ေဟာတိ အဗၺဳဒံ     = အဲဒီေနာက္ ဒုတိယပတ္မွာ အျမႇဳပ္ကေလးျဖစ္တယ္။

          (၃) အဗၺဳဒါ ဇာယေတ ေပသိ = အဲဒီေနာက္ တတိယပတ္မွာ နီနီေထြးေထြး အသားတစ္ကေလး ျဖစ္တယ္။

          (၄) ေပသိ နိဗၺတၱေတ ဃေနာ = အဲဒီေနာက္ စတုတၳပတ္မွာ ခပ္မာမာအသားတုံးကေလး ျဖစ္လာ တယ္။

          (၅) ဃနာ ပသာခါ ဇာယႏၲိ  = အဲဒီေနာက္ ပဥၥမပတ္မွာ ေခါင္း, ေျခႏွစ္ဘက္၊ လက္ႏွစ္ဘက္ ျဖစ္မည့္ ေနရာငါးခုမွာ ခက္မငါးျဖာလို႔ေခၚတဲ့ အဖုကေလးငါးခု ျဖစ္လာတယ္။

          (၆) ေကသာ ေလာမာ နခါပိစ = ေနာက္ေတာ့ ဆံပင္, ေမြးညႇင္း, ေျခသည္း, လက္သည္းစတဲ့ အဂၤါရပ္ အစိတ္အပိုင္းေတြလည္း အခါအားေလ်ာ္စြာ လူ႔အဂၤါရပ္စုံေအာင္ ျဖစ္ေပၚလာတယ္”ဟု ျမတ္စြာဘုရားရွင္က မိန္႕ၾကားေတာ္မူပါတယ္။

 

ဘ၀ျဖစ္တည္မႈအေပၚ ဗုဒၶစာေပ႐ႈေထာင့္ႏွင့္ ေဆးသိပၸံအျမင္

 

          ယေန႔ေဆးပညာရွင္မ်ား အပါအ၀င္ လူသားမ်ားစြာက အမိအဖတို႔၏ ဗီဇေသြးႏွစ္မ်ဳိးတို႔ ေပါင္းစပ္ရာမွ လူျဖစ္လာသည္ဟု မွတ္ထင္ထားၾကပါသည္။

          ဗုဒၶ၏အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ားအလိုအရမွာမူ လူတစ္ေယာက္ဘ၀တစ္ခု၌ ပဋိသေႏၶစတင္ ျဖစ္တည္ႏိုင္ေရး အတြက္ (၁) အမိအဖတို႔ ဗီဇေသြးႏွစ္ခု ေပါင္းဆုံမိျခင္း၊ (၂) အမိရဲ႕သားအိမ္က လစဥ္ စြန္႔ပစ္ရမည့္ ဥတု ေသြးညစ္တို႔ ပယ္စြန္႔ သန္႔စင္ၿပီးခ်ိန္ျဖစ္ျခင္း၊ (၃) ဘ၀ေဟာင္းမွ ဘ၀သစ္ကို ကူးေျပာင္းျဖစ္ေပၚမည့္ ဂႏၶဗၺေခၚသည့္ ပဋိသေႏၶ၀ိညာဏ္မ်ဳိးေစ့ေလး ေရွး႐ႈတည္ျခင္းဟူေသာ အဂၤါရပ္သုံးပါး စုံညီမွသာ သတၱ၀ါတို႔၏ ဘ၀သစ္တစ္ခု ပဋိသေႏၶေနမႈ စတင္ျဖစ္ေပၚသည္။

 

 

 

ဂႏၶဗၺဓာတ္

       

          ထိုသုံးပါးထဲက “ဂႏၶဗၺဓာတ္”ဟူဆိုေသာ အတိက္ကံ၏ သတၱိအရ ဘ၀သစ္တစ္ခုတြင္ ပဋိသေႏၶ ျဖစ္တည္မည့္ ‘ပဋိသေႏၶ၀ိညာဏ္ႏွင့္ ကမၼဇ႐ုပ္’တို႕၏ မ်ဳိးေစ့ျဖစ္သည္။ တစ္နည္းအားျဖင့့္ ပဋိသေႏၶ၀ိညာဏ္ႏွင့္ ကမၼဇ႐ုပ္တို႔ကိုိ ျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ ကမၼသတၱိဓာတ္တစ္ခုကိုပင္ ဂႏၶဗၺဓာတ္ဟု ဆိုလိုပါသည္။ ဂႏၶဗၺဓာတ္၌ ကံပါရမီ တို႔၏ သတၱိသည္လည္းေကာင္း၊ ကံေကာင္းျခင္း၊ ဉာဏ္ေကာင္းျခင္းတို႔၏ အေျခခံတို႔သည္လည္းေကာင္း ပါ၀င္၏။

႐ုပ္တို႔ စျဖစ္ပံု

 

          အမိအဖတို႔၏ ဗီဇေသြးႏွစ္ခု၊ ဂႏၶဗၺဓာတ္ႏွင့္ စင္ၾကယ္သည့္ အမိ၏သားအိမ္ဟူေသာ အေၾကာင္းတရားတို႔ ဆံုမိသည္ႏွင့္ ပဋိသေႏၶျဖစ္ခ်ိန္တြင္ နာမ္တရားအျဖစ္ ပဋိသေႏၶ၀ိညာဏ္စိတ္ႏွင့္ ေစတသိက္ (၃၃)ပါး၊ ႐ုပ္တရား အျဖစ္ ကာယဒသက၊ ဘာ၀ဒသက၊ ၀တၳဳဒသကဟူေသာ ကမၼဇ႐ုပ္ ကလာပ္သုံးစုတို႔ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း ျဖစ္ၾက ပါသည္။

          ပဋိသေႏၶစိတ္ကေလး ‘ဥပါဒ္’ၿပီး ‘ဌီ’ ဟူေသာအခိုက္ကို ေရာက္ခ်ိန္ကစၿပီး ဥတုေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ဥတုဇ႐ုပ္ တို႔ကလည္း ခဏမစဲ စိတ္တစ္ခဏ အခ်ိန္တိုင္း၌ မျပတ္တရစပ္ ျဖစ္ေနပါသည္။ ပဋိသေႏၶ ေနာင္ ပထမ ဘ၀င္စိတ္ ကေလး စျဖစ္ခ်ိန္ကစၿပီး စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ စိတၱဇ႐ုပ္တို႔လည္း ျဖစ္လာပါသည္။

          ပထမဆုံး ပဋိသေႏၶစၿပီး ျဖစ္ခ်ိန္မွသည္ ရက္သတၱတစ္ပတ္စာအခ်ိန္အတြင္း၌ သေႏၶသားဟူေသာ ကလလေရၾကည္ ကေလးမွ်ပင္ပဲ ရွိပါေသးသည္္။ အရြယ္ပမာဏကလည္း ၀မ္းတြင္းေမြး ဆိတ္သားငယ္၏ အေမြးမွ်င္ကေလးတစ္ေခ်ာင္းကို ဆီထဲႏွစ္ၿပီး ခါထုတ္လိုက္ေသာအခါ ထိုအေမြးမွ်င္ေလး၏ထိပ္၌ ကပ္က်န္ေနမည့္ ဆီၾကည္ ပမာဏမွ်ေလာက္သာရွိ၏။

 

          သို႔ေသာ္ ထိုသဘာ၀သတၱိတြင္ ဘ၀င္စိတ္ႏွင့္ ေစတသိက္ဟူေသာ နာမ္တရားမ်ား၊ ကမၼဇ႐ုပ္၊ ဥတုဇ႐ုပ္၊ စိတၱဇ႐ုပ္ဟူေသာ ႐ုပ္သုံးပါးရွိေန၏။

          ထို႔ေနာက္ ဒုတိယ ရက္သတၱပတ္ေရာက္ေသာအခါ ဆီၾကည္ကေလးမွသည္ “အျမႇဳပ္” ကေလးအျဖစ္ ေျပာင္းလာသည္။ ဤအခ်ိန္အထိလည္း ႐ုပ္က အထက္၌ျပခဲ့သည့့္ သုံးပါးသာ ရွိေသးသည္။

          တတိယ ရက္သတၱပတ္ေရာက္ေသာအခါ အျမႇဳပ္ကေလးမွသည္ ေသြးနီခဲေလး “သားတစ္” ျဖစ္လာသည္။ သားတစ္ဆိုေသာ္လည္း အသားတုံးပမာ မာမာခဲခဲ မဟုတ္ေသးဘဲ၊ ဂ်ယ္လီပမာ ေသြးပ်စ္ခဲခဲေလးသာ ရွိေသး သည္။ ဤတတိယပတ္ေရာက္ေသာအခါ မိခင္စားေသာက္သည့္ အစားအစာမ်ားကတစ္ဆင့္ရသည့္ ၾသဇာဓာတ္က သေႏၶသားေလာင္းအတြက္ အာဟာရဇ႐ုပ္ စတင္ျဖစ္ေလသည္။

          ထိုကာလမွစ၍ ႐ုပ္ေလးမ်ဳိးစုံၿပီး၊ ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရအေၾကာင္းတရားေလးမ်ဳိးလုံး ေပါင္းဆုံမိၿပီျဖစ္ သကဲ့သို႕ အာဟာရေလးမ်ဳိးလုံးလည္း ျပည့္စုံလာပါသည္။ (အာဟာရေလးမ်ဳိးဟူသည္ ၁။ အတိတ္ကံေစတနာက ေစတနာဟာရ ၂။ ပဋိသေႏၶ၀ိညာဏ္က ၀ိညာဏာဟာရ ၃။ အာ႐ုံႏွင့္ ေတြ႕ထိတာက ဖႆာဟာရ ၄။ မိခင္ ထံပါးကရသည့္ ၾသဇာဓာတ္က ႐ုပ္အာဟာရတို႔ ျဖစ္ပါသည္။)

          ထမင္းလုတ္၊ ဟင္းလုတ္ထဲ၌ပါသည့္ ၾသဇာဓာတ္ကေလးမ်ားက အာဟာရဇ႐ုပ္ကို ျဖစ္ေစတတ္သည့္ ဇနကသတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳေပးပါသည္။  ကမၼဇ႐ုပ္၊ စိတၱဇ႐ုပ္၊ ဥတုဇ႐ုပ္တို႕က ဥပထမၻကသတၱိျဖင့္ ေထာက္ပံ့ ကူညီေပးပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ “ကဗဠီကာေရာ အာဟာေရာ = ၾသဇာဟုေခၚေသာ အာဟာရဓာတ္ကေလးသည္။ ဣမႆ ကာယႆ = ဤခႏၶာကိုယ္ႀကီးတစ္ခုလုံး (႐ုပ္ေလးမ်ဳိးလုံး)ကို။ အာဟာရပစၥေယန ပစၥေယာ = အာဟာရသတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳျခင္းေပတည္း။”

          စတုတၳပတ္တြင္ အဆိုင္အခဲ ခပ္မာမာကေလး ျဖစ္လာသည္။

          ပဥၥမပတ္တြင္ ခက္မငါးျဖာ (ေခါင္း၊ လက္ႏွစ္ဘက္၊ ေျခႏွစ္ဘက္) ျဖစ္ႏိုင္ရန္အတြက္ အဖုေလး ငါးဖု ေပၚလာပါသည္။

          ထို႔ေနာက္ ရက္သတၱ (၇)ပတ္ေျမာက္ခန္႔ကစၿပီး မ်က္ေစ့၊ နား၊ ႏွာစသည့္ အဂၤါတို႔ ေပၚေပါက္လာသည္။ ရက္သတၱ(၁၁)ပတ္ခန္႔ေရာက္ခ်ိန္တြင္ ဆံပင္၊ ေမြးညႇင္း၊ ေျခသည္း၊ လက္သည္းတို႔ပါ စုံလင္လာေတာ့သည္။

( ညႊန္း – ဓမၼေဘရီအရွင္၀ီရိယ (ေတာင္စြန္း) လူတိုင္းအတြက္ ပ႒ာန္း)

 

.

 

အတ္ထိပစ္စည်း၏ အပိုင်း ၇-ပိုင်း unicode

၁။ စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (နာမ်ခန္ဓာလေးပါး)

၂။ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (မဟာဘုတ် ၄ပါး)

၃။ သြက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (နာမ်ရုပ်)

၄။ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (စိတ်စေတသိက်)

၅။ မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (မဟာဘုတ်နှင့်ဥပါဒါရုပ်)

၆။ စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (အာယတန)

၇။ ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။ (ဝတ္ထုရုပ်)

 

 

(၁-ပထမ) “စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော” (နာမ်တရားက နာမ်တရားကို ကျေးဇူးပြုသည်။)

နာမ်ခန္ဓာ-၄ ပါးရှိပါသည်။ ၎င်းင်းတို့မှာ ၁-ဝေဒနက္ခန္ဓာ ၂-သညက္ခန္ဓာ ၃-သင်္ခါရက္ခန္ဓာနှင့် ၄- ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့ ဖြစ်ပါသည်။

နာမ်ခန္ဓာသုံးပါးက တစ်ပါးကို၊ နာမ်ခန္ဓာနှစ်ပါးက နှစ်ပါးကို ကျေးဇူးပြုခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ အတူတကွ ဖြစ်နေသည့်အခိုက် အတ္ထိသတ္တိနှင့် ကျေးဇူးပြုသည်။

“တယော ခန္ဓာ ဧကဿ ခန္ဓဿ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော” သုံးပါးသော နာမ်ခန္ဓာက တစ်ပါးသော နာမ်ခန္ဓာဖြစ်သည့် သညာက္ခန္ဓာကို ခဏမခြား ကျေးဇူးပြုခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ပမာအားဖြင့် ဝေဒနက္ခန္ဓာ၊ သညာက္ခန္ဓာနှင့် ဝိညာဏ္ခန္ဓာက သင်္ခါရက္ခန္ဓာကို ခဏမခြား ကျေးဇူးပြုခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။

“ဒွေ ခန္ဓာ ဒွိန္နံ ခန္ဓာနံ အတ္ထိပစ္စယေနပစ္စယော” တစ်ဖန် နှစ်ပါးသောနာမ်ခန္ဓာက ကျန်နှစ်ပါးသော နာမ်ခန္ဓာအား ခဏမခြားကျေး ဇူးပြုခြင်းကိုဆိုလိုပါသည်။ ပမာအားဖြင့် ဝေဒနက္ခန္ဓာနှင့် သညာက္ခန္ဓာတို့က ဝိညာဏ္ခန္ဓာကနှင့် သင်္ခါရက္ခန္ဓာကို ခဏမခြားကျေး ဇူးပြုခြင်းကိုဆိုလိုပါသည်။

ဥပမာ လောဘစိတ်ဖြစ်လာပါက လောဘတစ်ခုတည်းဖြစ်သည်ဟု ထင်တတ်ကြပါသည်။ အမှန်မှာမူ သူနှင့်ဆိုင်ရာ စေတသိက်များစွာက အတူတကွ ဖြစ်ကြပါသည်။ လောဘမူစိတ် (၈)ပါး ရှိပါသည်။ ထိုထိုစိတ်တို့ ဖြစ်တိုင်း စေတသိက် (၁၈)ပါးမှ (၂၁) ပါးအထိ ဖြစ်ခွင့်ရှိ၏။ မောဟမူစိတ် (၂)ပါး ရှိပါသည်။ ထိုထိုစိတ်ဖြစ်တိုင်း စေတသိက် (၁၅) ပါးအထိ ဖြစ်ခွင့်ရှိပါသည်။

ထိုလောဘမူစိတ် (၈)ပါး မောဟမူစိတ်(၂)ပါးနှင့် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ စေတသိက်တို့သည် အပြန်ပြန် အလှန် လှန် အတ္ထိသတ္တိနှင့် ကျေးဇူးပြုနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ခန္ဓာတစ်ပါးက ပစ္စယအကြောင်းဖြစ်ပါက အခြားနာမ်ခန္ဓာတို့က ပစ္စယုပ္ပန်အကျိုး ဖြစ်သွားပါသည်။

တစ်ပါးဟူသည် မောဟမူစိတ်သော်လည်းကောင်း၊ ဖဿသော်လည်းကောင်း၊ ဝေဒနာသော်လည်း ကောင်း၊ သညာသော်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေမည်။ ဝိပဿနာ၊ သမထတရားများအားထုတ်ပြီး ဉာဏ်အဆင့်၊ ဈာန် အဆင့် မြင့်မားလာကြသည့် ယောဂီများက စာပေပရိယတ္တိ၌ လာရှိသည့် ဤသဘောကို အနည်းငယ်ဖြစ် စေသိရှိနိုင်ကြပါသည်။ ပမာအားဖြင့် ရှစ်ပါးသီလဆောက်တည်ကြသည့် ယောဂီများကလည်း သူတို့ ကာလ ရှည်ကြာ မကျိုးမပေါက် မပျောက်မကြားအောင် ‌ဆောက်တည်လာခဲ့သည့် မိမိတို့၏သီလကို အောက်မေ့ဆင်ခြင် လျှင် စိတ်ဝယ်တသိမ့်သိမ့်ဖြစ်ကာ ငြိမ်းအေးလာသည်ကို လက်တွေ့သိကြပါသည်။ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း ရှုပွားနေပါက ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ငြိမ်းအေးလာပါသည်။ အနုသယကိလေသာ၏သတ္တိကြောင့် ဒေါသစိတ်ဖြစ်သည်နှင့် တပြိုင်နက် တည်း စိတ်ထဲတွင်သာမက ခန္ဓာကိုယ်၌လည်း ပူလောင်လာသည်ကို လက်တွေ့နားလည်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

နက်နဲလွန်းပါသည်။ လောက၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်သာ မပွင့်ထွန်းခဲ့ပါက တစ်ပါးတည်းသာဟု ထင်မှတ်ယူဆ မိကြမည်မှာ ဧကန်မုချပေတည်း။ ယခုကဲ့သို့ Presence condition ဖြင့် အပြန်အလှန် အထောက် အကူပြုနေခြင်း ကိုပင် အတ္ထိပစ္စည်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းပေတည်း။

 

 

 

(၂-ဒုတိယ) “စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”။ (မဟာဘုတ် ၄-ပါး) (ရုပ်က ရုပ်ကို ကျေးဇူးပြုသည်)

မဟာဘုတ် ၄-ပါး ရှိပါသည်။ ပထဝီဟူသည် “မာတဲ့သဘော၊ ပျော့တဲ့သဘော” တေဇောဟူသည် “ပူသည့် သဘော၊ အေးသည့်သဘော” အာပေါဟူသည် “ဖွဲ့စည်းသည့်သဘော” ဝါယောဟူသည် “တွန်းကန် လှုပ်ရှားသည့် သဘော” တို့ကလည်း တစ်ပါးနှင့်တစ်ပါး အပြန်ပြန်အလှန် အမှီသဟဲပြုကာ အတ္ထိပစ္စည်း ဏမနျနညခန ခသညိငအငသည ဖြင့် ကျေးဇူးပြုနေပါသည်။

“ဧကံ မဟာဘူတံ တိဏ္ဏန္နံ မဟာဘူတာနံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော တယောမဟာဘူတာ ဧကဿ မဟာဘူတဿ၊ ဒွေမဟာဘူတာ ဒွိန္နံမဟာဘူတာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”

၁-ကမ္မဇမဟာဘုတ်၊ ၂-စိတ္တဇမဟာဘုတ်၊ ၃-ဥတုဇမဟာဘုတ်နှင့် ၄-အာဟာရဇမဟာဘုတ် ဟူ၍ လာရှိ ပါသည်။

၁-ကမ္မဇမဟာဘုတ်

သတ္တဝါတို့၏ခန္ဓာ၌ရှိသည့် ကမ္မဇပထဝီ၊ ကမ္မဇတေဇော၊ ကမ္မဇဝါယောနှင့် ကမ္မဇအာပေါလေးပါးက အပြန် အလှန် ကျေးဇူးပြုနေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဇမဟာဘုတ် ဓါတ်တစ်ပါးပါး ချွတ်ယွင်းပျက်ပြားပါက သေနိုင်သည်။

၂-စိတ္တဇမဟာဘုတ်

ဝိပဿနာယောဂီများက သိမြင်နိုင်ပါသည်။

၃-ဥတုဇမဟာဘုတ်

ဥတုဇမဟာဘုတ်မှာလည်း ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယောတို့ပေတည်း။ အပူ၊ အအေးလွန်ကဲ လာပါက ရုပ်ကဖေါက်ပြန်ပြီ၊ အပူအအေး မျှတနေပါက ရုပ်က ချက်ခြင်း လန်းဆန်းလာတတ်ပါသည်။

၄-အာဟာရဇမဟာဘုတ်

အာဟာရဇမဟာဘုတ်မှာလည်း ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယောတို့ဖြစ်ပါသည်။ မိမိ ကြိုက်နှစ် သက်သည့် အစာအာဟာရများ ရှေ့မှောက်သို့ ရောက်ရှိလာပါက အလွန်ပင်ပြုံးပျော် ကျေနပ်သွားခြင်းမှာ အာဟာ ရဇမဟာဘုတ်၏ သတ္တိဖြစ်သည်။ မိမိရောဂါနှင့်တည့်သည့် ဆေးကိုသောက်သုံးခွင့်ရလျှင် ချက်ချင်းပင် လန်းဆန်း လာသည်မှာလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်သည်။ မဟာဘုတ်လေးပါးသည် ရှိနေသည့်အခိုက်၌ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြု သဖြင့် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်၏။

 

 

(၃-တတိယ) သြက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော”(နာမ်ရုပ်နှစ်ပါးက နာမ်ရုပ် နှစ်ပါးကို ကျေးဇူးပြုသည်။)

သြက္ကန္တိက္ခဏဟူသည် ပဋိသန္ဓေတည်ခိုက်ကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤသို့သန္ဓေတည်သည့် ခဏ၌ နာမ်နှင့် ရုပ်တို့သည် အပြန်အလှန် သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပါသည်။

ကလလရေကြည် တည်သည့်အခိုက် ဟဒယဝတ္ထုရုပ်ပါလာသည်။ ဝတ္ထုဒသက ကလပ်ပါလာသည်။ ထို ဟဒယဝတ္ထုရုပ်က ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ တည်ရာမှီရာဝတ္ထုရုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးသဖြင့် ပဋိသန္ဓေစိတ်နှင့် ဟဒယ ဝတ္ထုရုပ်တို့က သဟဇာတ Born together. ပြိုင်တူ ဖြစ်လာကြပါသည်။

ဘဝ၏အစကနဦး၌ ကံကဖန်တီးပေးလိုက်သည့် ရုပ်နာမ်အစုံ ရှိနေသည့်အခိုက်တွင် အပြန်အလှန် ကျေးဇူး ပြုသောကြာင့် အတ္ထိပစ္စည်း ဖြစ်ပါသည်။

 

 

ပဋိသန္ဓေခဏ

အမိဝမ်းထဲ၌ ပဋိသန္ဓေတည်သည့် သတ္တဝါတို့၌ နာမ်တရားအဖြစ် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်စိတ်နှင့် စေတသိက် (၃၃)ပါး။ ရုပ်တရားအဖြစ် ကာယဒသက၊ ဘာဝဒသက၊ ဝတ္ထုဒသကဟူသော ကံကြောင့်ဖြစ်သည့် ကမ္မဇရုပ် ကလာပ် သုံးစု (သုံးစည်း ) တို့ တစ်ပြိုင်နက် ဖြစ်ကြပါသည်။

ကာယဒသက = ကာယပသာဒ ဇီဝီတ အဋ္ဌကလာပ်ရုပ် ကာယဒသက။

ဘာဝဒသက = ကမ္မဇကလာပ် ကိုးစည်း၌ပါဝင်သည့် အထီး အမ ခွဲခြားစေသည့် ဣတ္ထိဘာ၀ ဒသက ကလာပ် သို့မဟုတ် ပုမ္ဘာဝဒသကကလာပ် ဟူသော ဘာဝဒသက။

ဝတ္ထုဒသက = ဟဒယဝတ္ထုရုပ် ဇီဝိတအဋ္ဌကလာပ်ရုပ်ဟူသော ဝတ္ထုဒသကတို့ပေတည်း။ ပဋိ သန္ဓေခဏတွင် ရုပ်နာမ်တို့ကလည်း ရှိနေသည့်အခိုက်၌ အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုသဖြင့် အတ္ထိပစ္စည်းဖြစ်၏။

 

 

ဤဘဝ၏အစ

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုလ်မြို့အနီး ဣန္ဒကူဋတောင်၌ရှိသည့် ဣန္ဒကနတ်ဘီလူး၏ နတ်ဗိမာန်တွင် သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ်က ဗိမာန်ရှင်ဖြစ်သည့် နတ်ဘီလူးက ဘုရားရှင်ထံပါး မေးလျှောက်သည်မှာ –

“အရှင်ဘုရား ပွင့်တော်မူသမျှ ဘုရားအဆူဆူတိုင်းကပဲ ရုပ်ကို “အသက်, ဇီဝ, အတ္တဆိုတာ မရှိဘူး” လို့ချည်း ဟောတော်မူကြပါတယ်၊ ဒါဆိုရင် ဘယ်လိုနည်းနဲ့ ဒီသတ္တဝါတွေဟာ ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ရရှိနိုင်မလဲ၊ သတ္တဝါတွေရဲ့ အရိုးတွေ၊ အသားဆိုင်တွေဆိုတာကရော ဘယ်ကနေ ရောက်လာပါသလဲ၊ ဒီသတ္တဝါဟာ ဘာကြောင့် တောင်ရဲ့လှိုင်ခေါင်းသဖွယ်ဖြစ်တဲ့ အမိဝမ်းတိုက်မှာ ကိန်းအောင်းနေနိုင်ပါသလဲ”ဟု မေးလျှောက်၏။ (ညွှန်း-သဂါထာဝဂ္ဂ၊ ယက္ခသံယုတ်-၂၀၈)

မြတ်စွာဘုရားရှင်က-

(၁) ပထမံ ကလလံ ဟောတိ = ပထမသတ္တာဟ (ရက်သတ္တပတ်)မှာ ကလလရေကြည်ဖြစ်တယ်။

(၂) ကလလာ ဟောတိ အဗ္ဗုဒံ = အဲဒီနောက် ဒုတိယပတ်မှာ အမြှုပ်ကလေးဖြစ်တယ်။

(၃) အဗ္ဗုဒါ ဇာယတေ ပေသိ = အဲဒီနောက် တတိယပတ်မှာ နီနီထွေးထွေး အသားတစ်ကလေး ဖြစ်တယ်။

(၄) ပေသိ နိဗ္ဗတ္တတေ ဃနော = အဲဒီနောက် စတုတ္ထပတ်မှာ ခပ်မာမာအသားတုံးကလေး ဖြစ်လာ တယ်။

(၅) ဃနာ ပသာခါ ဇာယန္တိ = အဲဒီနောက် ပဉ္စမပတ်မှာ ခေါင်း, ခြေနှစ်ဘက်၊ လက်နှစ်ဘက် ဖြစ်မည့် နေရာငါးခုမှာ ခက်မငါးဖြာလို့ခေါ်တဲ့ အဖုကလေးငါးခု ဖြစ်လာတယ်။

(၆) ကေသာ လောမာ နခါပိစ = နောက်တော့ ဆံပင်, မွေးညှင်း, ခြေသည်း, လက်သည်းစတဲ့ အင်္ဂါရပ် အစိတ်အပိုင်းတွေလည်း အခါအားလျော်စွာ လူ့အင်္ဂါရပ်စုံအောင် ဖြစ်ပေါ်လာတယ်”ဟု မြတ်စွာဘုရားရှင်က မိန့်ကြားတော်မူပါတယ်။

 

ဘဝဖြစ်တည်မှုအပေါ် ဗုဒ္ဓစာပေရှုထောင့်နှင့် ဆေးသိပ္ပံအမြင်

ယနေ့ဆေးပညာရှင်များ အပါအဝင် လူသားများစွာက အမိအဖတို့၏ ဗီဇသွေးနှစ်မျိုးတို့ ပေါင်းစပ်ရာမှ လူဖြစ်လာသည်ဟု မှတ်ထင်ထားကြပါသည်။

ဗုဒ္ဓ၏အဘိဓမ္မာကျမ်းများအလိုအရမှာမူ လူတစ်ယောက်ဘဝတစ်ခု၌ ပဋိသန္ဓေစတင် ဖြစ်တည်နိုင်ရေး အတွက် (၁) အမိအဖတို့ ဗီဇသွေးနှစ်ခု ပေါင်းဆုံမိခြင်း၊ (၂) အမိရဲ့သားအိမ်က လစဉ် စွန့်ပစ်ရမည့် ဥတု သွေးညစ်တို့ ပယ်စွန့် သန့်စင်ပြီးချိန်ဖြစ်ခြင်း၊ (၃) ဘဝဟောင်းမှ ဘဝသစ်ကို ကူးပြောင်းဖြစ်ပေါ်မည့် ဂန္ဓဗ္ဗခေါ်သည့် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်မျိုးစေ့လေး ရှေးရှုတည်ခြင်းဟူသော အင်္ဂါရပ်သုံးပါး စုံညီမှသာ သတ္တဝါတို့၏ ဘဝသစ်တစ်ခု ပဋိသန္ဓေနေမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်သည်။

ဂန္ဓဗ္ဗဓာတ်

ထိုသုံးပါးထဲက “ဂန္ဓဗ္ဗဓာတ်”ဟူဆိုသော အတိက်ကံ၏ သတ္တိအရ ဘဝသစ်တစ်ခုတွင် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်တည်မည့် ‘ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့် ကမ္မဇရုပ်’တို့၏ မျိုးစေ့ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်နှင့် ကမ္မဇရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် ကမ္မသတ္တိဓာတ်တစ်ခုကိုပင် ဂန္ဓဗ္ဗဓာတ်ဟု ဆိုလိုပါသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗဓာတ်၌ ကံပါရမီ တို့၏ သတ္တိသည်လည်းကောင်း၊ ကံကောင်းခြင်း၊ ဉာဏ်ကောင်းခြင်းတို့၏ အခြေခံတို့သည်လည်းကောင်း ပါဝင်၏။

ရုပ်တို့ စဖြစ်ပုံ

အမိအဖတို့၏ ဗီဇသွေးနှစ်ခု၊ ဂန္ဓဗ္ဗဓာတ်နှင့် စင်ကြယ်သည့် အမိ၏သားအိမ်ဟူသော အကြောင်းတရားတို့ ဆုံမိသည်နှင့် ပဋိသန္ဓေဖြစ်ချိန်တွင် နာမ်တရားအဖြစ် ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်စိတ်နှင့် စေတသိက် (၃၃)ပါး၊ ရုပ်တရား အဖြစ် ကာယဒသက၊ ဘာဝဒသက၊ ဝတ္ထုဒသကဟူသော ကမ္မဇရုပ် ကလာပ်သုံးစုတို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ကြ ပါသည်။

ပဋိသန္ဓေစိတ်ကလေး ‘ဥပါဒ်’ပြီး ‘ဌီ’ ဟူသောအခိုက်ကို ရောက်ချိန်ကစပြီး ဥတုကြောင့်ဖြစ်သည့် ဥတုဇရုပ် တို့ကလည်း ခဏမစဲ စိတ်တစ်ခဏ အချိန်တိုင်း၌ မပြတ်တရစပ် ဖြစ်နေပါသည်။ ပဋိသန္ဓေ နောင် ပထမ ဘဝင်စိတ် ကလေး စဖြစ်ချိန်ကစပြီး စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သည့် စိတ္တဇရုပ်တို့လည်း ဖြစ်လာပါသည်။

ပထမဆုံး ပဋိသန္ဓေစပြီး ဖြစ်ချိန်မှသည် ရက်သတ္တတစ်ပတ်စာအချိန်အတွင်း၌ သန္ဓေသားဟူသော ကလလရေကြည် ကလေးမျှပင်ပဲ ရှိပါသေးသည်။ အရွယ်ပမာဏကလည်း ဝမ်းတွင်းမွေး ဆိတ်သားငယ်၏ အမွေးမျှင်ကလေးတစ်ချောင်းကို ဆီထဲနှစ်ပြီး ခါထုတ်လိုက်သောအခါ ထိုအမွေးမျှင်လေး၏ထိပ်၌ ကပ်ကျန်နေမည့် ဆီကြည် ပမာဏမျှလောက်သာရှိ၏။

 

 

သို့သော် ထိုသဘာဝသတ္တိတွင် ဘဝင်စိတ်နှင့် စေတသိက်ဟူသော နာမ်တရားများ၊ ကမ္မဇရုပ်၊ ဥတုဇရုပ်၊ စိတ္တဇရုပ်ဟူသော ရုပ်သုံးပါးရှိနေ၏။

ထို့နောက် ဒုတိယ ရက်သတ္တပတ်ရောက်သောအခါ ဆီကြည်ကလေးမှသည် “အမြှုပ်” ကလေးအဖြစ် ပြောင်းလာသည်။ ဤအချိန်အထိလည်း ရုပ်က အထက်၌ပြခဲ့သည့် သုံးပါးသာ ရှိသေးသည်။

တတိယ ရက်သတ္တပတ်ရောက်သောအခါ အမြှုပ်ကလေးမှသည် သွေးနီခဲလေး “သားတစ်” ဖြစ်လာသည်။ သားတစ်ဆိုသော်လည်း အသားတုံးပမာ မာမာခဲခဲ မဟုတ်သေးဘဲ၊ ဂျယ်လီပမာ သွေးပျစ်ခဲခဲလေးသာ ရှိသေး သည်။ ဤတတိယပတ်ရောက်သောအခါ မိခင်စားသောက်သည့် အစားအစာများကတစ်ဆင့်ရသည့် သြဇာဓာတ်က သန္ဓေသားလောင်းအတွက် အာဟာရဇရုပ် စတင်ဖြစ်လေသည်။

ထိုကာလမှစ၍ ရုပ်လေးမျိုးစုံပြီး၊ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရအကြောင်းတရားလေးမျိုးလုံး ပေါင်းဆုံမိပြီဖြစ် သကဲ့သို့ အာဟာရလေးမျိုးလုံးလည်း ပြည့်စုံလာပါသည်။ (အာဟာရလေးမျိုးဟူသည် ၁။ အတိတ်ကံစေတနာက စေတနာဟာရ ၂။ ပဋိသန္ဓေဝိညာဏ်က ဝိညာဏာဟာရ ၃။ အာရုံနှင့် တွေ့ထိတာက ဖဿာဟာရ ၄။ မိခင် ထံပါးကရသည့် သြဇာဓာတ်က ရုပ်အာဟာရတို့ ဖြစ်ပါသည်။)

ထမင်းလုတ်၊ ဟင်းလုတ်ထဲ၌ပါသည့် သြဇာဓာတ်ကလေးများက အာဟာရဇရုပ်ကို ဖြစ်စေတတ်သည့် ဇနကသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးပါသည်။ ကမ္မဇရုပ်၊ စိတ္တဇရုပ်၊ ဥတုဇရုပ်တို့က ဥပထမ္ဘကသတ္တိဖြင့် ထောက်ပံ့ ကူညီပေးပါသည်။ ထို့ကြောင့် “ကဗဠီကာရော အာဟာရော = သြဇာဟုခေါ်သော အာဟာရဓာတ်ကလေးသည်။ ဣမဿ ကာယဿ = ဤခန္ဓာကိုယ်ကြီးတစ်ခုလုံး (ရုပ်လေးမျိုးလုံး)ကို။ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော = အာဟာရသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းပေတည်း။”

စတုတ္ထပတ်တွင် အဆိုင်အခဲ ခပ်မာမာကလေး ဖြစ်လာသည်။

ပဉ္စမပတ်တွင် ခက်မငါးဖြာ (ခေါင်း၊ လက်နှစ်ဘက်၊ ခြေနှစ်ဘက်) ဖြစ်နိုင်ရန်အတွက် အဖုလေး ငါးဖု ပေါ်လာပါသည်။

ထို့နောက် ရက်သတ္တ (၇)ပတ်မြောက်ခန့်ကစပြီး မျက်စေ့၊ နား၊ နှာစသည့် အင်္ဂါတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ရက်သတ္တ(၁၁)ပတ်ခန့်ရောက်ချိန်တွင် ဆံပင်၊ မွေးညှင်း၊ ခြေသည်း၊ လက်သည်းတို့ပါ စုံလင်လာတော့သည်။

( ညွှန်း – ဓမ္မဘေရီအရှင်ဝီရိယ (တောင်စွန်း) လူတိုင်းအတွက် ပဋ္ဌာန်း)

 21 total views,  1 views today

By admin

Leave a Reply

Your email address will not be published.