အာရမၼဏပစၥေယာ  Ārammaṇapaccayo ( Stimulative Causes )  1  Zawgyi

၄၀၄။ ကုသေလာ ဓေမၼာ ကုသလႆ ဓမၼႆ အာရမၼဏပစၥေယန ပစၥေယာ။ (ကု၊ ကု-၁)

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ကုသိုလ္တရားသည္ ကုသိုလ္တရားအား အာရမၼဏပစၥယသတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳ၏။

 

 ဒါနံ ဒတြာ သီလံ သမာဒိယိတြာ ဥေပါသထကမၼံ ကတြာ တံ ပစၥေ၀ကၡတိ၊

Dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ katvā taṃ paccavekkhati.

အလွဴဒါနေပး၍၊ ငါးပါးသီလေဆာက္တည္၍၊ ရွစ္ပါးေသာဥပုသ္သီလကို ေဆာက္တည္၍၊ ထိုထိုဒါန၊ သီလႏွင့္ ရွစ္ပါးေသာ ဥပုသ္သီလဟူေသာ ကာမာ၀စရကုသိုလ္ကို ဆင္ျခင္၏။

 

 ပုေဗၺ သုစိဏၰာနိ ပစၥေ၀ကၡတိ၊ စ်ာနာ ၀ု႒ဟိတြာ စ်ာနံ ပစၥေ၀ကၡတိ၊

Pubbe suciṇṇāni paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ paccavekkhati.

ေရွးကျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ထိုထိုျပဳျပဳသမွ်ေသာ ဒါန၊ သီလႏွင့္ ရွစ္ပါးေသာဥပုသ္သီလတို႔ ပါ၀င္ေသာ ကာမာ၀စရ  ကုသိုလ္တရားတို႔ကို အာ႐ုံျပဳ၍ ဆင္ျခင္၏။ စ်ာန္၀င္စားၿပီးေနာက္ စ်ာန္မွထေျမာက္၍ ၀င္စားၿပီးေသာစ်ာန္ကို ဆင္ျခင္၏။

 

 

(က-၁)         Arammana Paccaya (Object support condition ) “Arammana”  meaning is a place where people take delight, like an amusement park or a garden or something like that. It is called Arammana. As an amusement park has delightful power, the six objectsalso has delightful force so our minds are always delighting in the great object-garden. That is one meaning of the word “Arammana”.

(က-၂)        အာရမၼဏ = အာ႐ံု။ အာရမၼဏကို ေတာင္ေ၀ွးႀကိဳးတန္းႏွင့္ ပမာျပဳၾကပါသည္။ စိတ္ ေစတသိက္တို႔၏ အာ႐ံုကို ေတာင္ေ၀ွးႏွင့္တူၿပီး၊ ႐ုပ္၏အာ႐ံုကို ႀကိဳးတန္းႏွင့္တူေၾကာင္း ျပဆိုေတာ္မူၾကသည္။ စိတ္သည္ အာ႐ံုႏွင့္ကင္း၍ ၁-မိနစ္၊ ၁-စကၠန္႔ပင္ ေနမရပါ။ အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္၌ေသာ္လည္း ကံ၊ ကမၼနိမိတ္၊ ဂတိနိမိတ္ တစ္ပါးပါးကို အာ႐ံုျပဳ၏။

(က-၃)        အာ႐ံုေျခာက္ပါးရွိသည္။ ၁-႐ူပါ႐ံု (အဆင္းအာ႐ံုမ်ား)၂-သဒၵါ႐ံု (အသံအာ႐ံုမ်ား) ၃-ဂႏၶာ႐ံု (အနံ႔အာ႐ံုမ်ား) ၄-ရသာ႐ံု (စားဖြယ္ ေသာက္ဖြယ္ အရသာအာ႐ံုမ်ား) ၅-ေဖာ႒ဗၺာ႐ံု (အထိအေတြ႕အာ႐ံုမ်ား) ၆-ဓမၼာ႐ံု (႐ူပါ႐ံု၊ သဒၵါ႐ံု စသည္ အာ႐ံုငါးပါးမွအပ အျခားအာ႐ံုမ်ားသည္ ဓမၼာ႐ံုမည္၏)

(က-၄)        လွပေသာဥယ်ာဥ္သည္ လူ၏စိတ္ကို စဲြေဆာင္သကဲ့သို႔ ႐ူပါ႐ံု စသည့္ အာ႐ံုေျခာက္ပါးသည္လည္း စိတ္ ေစတသိက္တို႔၏ ေမြ႕ေလ်ာ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္၏။

(က-၅)        အာ႐ံုေျခာက္ပါးက စားက်က္ျဖစ္၏။ စားက်က္၌ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ဟူ၍ မရွိပါ။ နာမ္တရားျဖစ္သည့္ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ ဟိတ္အုပ္စုႏွစ္ခု၌သာ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ ရွိသည္။

(က-၆)        စားက်က္ျဖစ္သည့္ အာ႐ံုက လူမိုက္ လူလိမၼာ လူခ်မ္းသာ လူဆင္းရဲ ရွင္ဘုရင္ သူေတာင္းစား အားလံုးအတြက္  အတူတူပင္ ျဖစ္သည္။

 

  

    ေသကၡာ ေဂါၾတဘုံ ပစၥေ၀ကၡႏၲိ၊

   sekkhā gotrabhuṃ paccavekkhanti.

က်င့္ဆဲျဖစ္ေသာ ေသာတာပန္၊ သကဒါဂါမ္၊ အနာဂါမ္ဟူေသာ အရိယာေသကၡာပုဂၢိဳလ္တို႔သည္ ေသာတာပတၱိမဂ္၏ေရွ႕ ပုထုဇဥ္အႏြယ္ကို လႊမ္းမိုးဖ်က္စီးတတ္သည့္ ေဂါၾတဘူကို ဆင္ျခင္ သုံးသပ္ ၾကကုန္၏။

 

ေ၀ါဒါနံ ပစၥေ၀ကၡႏၲိ၊

    Vodānaṃ paccavekkhanti.

သကဒါဂါမိမဂ္၊ အနာဂါမိမဂ္၏ေရွ႕ ကိေလသာမွျဖဴစင္ျခင္း ေ၀ါဒါန္ကို ဆင္ျခင္သုံးသပ္ ၾကကုန္၏။

 

ေသကၡာ မဂၢါ ၀ု႒ဟိတြာ မဂၢံ ပစၥေ၀ကၡႏၲိ၊

Sekkhā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ paccavekkhanti. 

က်င့္ဆဲျဖစ္ေသာ အရိယာ ေသကၡာပုဂၢိဳလ္တို႔သည္ မိမိတို႔ဆိုင္ရာ ေသာတာပတၱိမဂ္၊ သကဒါဂါမိမဂ္၊ အနာဂါမိမဂ္မွ ထေျမာက္၍ မိမိဆိုင္ရာဆိုင္ရာ မဂ္ကို ပစၥေ၀ကၡႏၲိ ဆင္ျခင္ သံုးသပ္ၾက၏။

 

ေသကၡာ ၀ါ ပုထုဇၨနာ ၀ါ ကုသလံ အနိစၥေတာ ဒုကၡေတာ အနတၱေတာ ၀ိပႆႏၲိ၊

Sekkhā vā puthujjanā vā kusalaṃ aniccato dukkhato anattato vipassanti.

က်င့္ဆဲျဖစ္ေသာ ေသကၡာ ပုဂၢိဳလ္တို႔သည္လည္းေကာင္း၊ ပုထုဇဥ္ေယာဂီ ပုဂၢိဳလ္တို႔သည္ လည္း ေကာင္း၊ ကုသိုလ္တရားကို မၿမဲအနိစၥ၊ ဆင္းရဲဒုကၡ၊ အစိုးမရ အနတၱဟု ၀ိပႆနာ႐ႈၾက၏။

 

ေစေတာပရိယဉာ‌ေဏန ကုသလစိတၱသမဂႋႆ စိတၱံ ဇာနႏၲိ။

Cetopariyañāṇena kusalacittasamaṅgissa cittaṃ jānanti.

သူတစ္ပါး၏စိတ္ကို သိႏိုင္စြမ္းေသာ ေစေတာပရိယအဘိညာဥ္ျဖင့္ ကုသိုလ္စိတ္ႏွင့္ ျပည့္စုံေသာ ပုဂၢိဳလ္၏စိတ္ကို သိၾကကုန္၏။

 

အာကာသာနဥၥာယတနကုသလံ ၀ိညာဏဥၥာယတနကုသလႆ အာရမၼဏပစၥေယန ပစၥေယာ။

Ākāsānañcāyatanakusalaṃ viññāṇañcāyatanakusalassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ဤဘ၀၊ ေရွးဘ၀ မိမိအဇၥ်တၱသႏၲာန္၌ ျဖစ္ဖူးေသာ အာကာသကသိုဏ္းကို ႐ႈပြား၍ ရရွိေသာ အာကာသာနဥၥာယတန ကုသိုလ္စိတ္သည္ ျဖစ္ေပၚဆဲ ၀ိညာဏဥၥာယတနကုသိုလ္စိတ္အား အာရမၼဏပစၥယသတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳ၏။

 

အာကိဥၥညာယတနကုသလံ ေန၀သညာနာသညာယတနကုသလႆ အာရမၼဏပစၥေယန ပစၥေယာ။

Ākiñcaññāyatanakusalaṃ nevasaññānāsaññāyatanakusalassa ārammaṇapaccayena paccayo.

  ဤဘ၀၊ ေရွးဘ၀ မိမိသႏၲာန္၌ ျဖစ္ဖူးေသာ မရွိပညတ္ နတၳိေဘာပညတ္ကို အာ႐ုံျပဳ၍ ျဖစ္ေသာ အာကိဥၥညာယတန ကုသိုလ္စိတ္သည္ အမွတ္သညာ ရွိသည္လည္းမဟုတ္၊ မရွိသည္လည္း   မဟုတ္ဟု သိစြမ္းႏိုင္ေသာ ေန၀သညာနာသညာယတန ကုသိုလ္စိတ္အား အာရမၼဏပစၥယ သတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳ၏။

 

ကုသလာ ခႏၶာ ဣဒၶိ၀ိဓဉာဏႆ ေစေတာပရိယဉာဏႆ ပုေဗၺနိ၀ါသာႏုႆတိဉာဏႆ ယထာကမၼဴပဂဉာဏႆ အနာဂတံသဉာဏႆ အာရမၼဏပစၥေယန ပစၥေယာ။

Kusalā khandhā iddhividhañāṇassa cetopariyañāṇassa pubbenivāsānussatiñāṇassa yathākammūpagañāṇassa anāgataṃsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo.

       ကုသိုလ္ျဖစ္ေသာ နာမ္ခႏၶာတို႔သည္ တန္ခိုးအမ်ဳိးကို ဖန္ဆင္းႏိုင္စြမ္းေသာ ဣဒၶိ၀ိဓဉာဏ္အား လည္းေကာင္း၊ သူတစ္ပါးစိတ္ကို သိႏိုင္စြမ္းေသာ ေစေတာပရိယဉာဏ္အားလည္းေကာင္း၊ ျဖစ္ခဲ့ ဖူးၿပီးေသာ ဘ၀အဆက္ဆက္ကို သိႏိုင္စြမ္းေသာ ပုေဗၺနိ၀ါသာႏုႆတိဉာဏ္အားလည္းေကာင္း၊ ျပဳခဲ့ၿပီးေသာ ကံအမ်ိဳးမ်ိဳးကို သိႏိုင္စြမ္းေသာ ယထာကမၼဴပဂဉာဏ္အားလည္းေကာင္း၊ ေနာင္ အနာဂတ္၌ ျဖစ္ႏိုင္သည္တို႔ကို သိႏိုင္စြမ္းေသာ အနာဂတံသဉာဏ္အားလည္းေကာင္း အာရမၼဏ ပစၥယသတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳသည္။

 

၄၀၅။       ကုသေလာ ဓေမၼာ အကုသလႆ ဓမၼႆ အာရမၼဏပစၥေယန ပစၥေယာ။ (ကု၊ အကု-၂)

      Kusalo dhammo akusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ကုသိုလ္တရားသည္ အကုသိုလ္တရားအား အာရမၼဏပစၥယသတၱိျဖင့္ ေက်းဇူးျပဳ၏။

 

ဒါနံ ဒတြာ သီလံ သမာဒိယိတြာ ဥေပါသထကမၼံ ကတြာ တံ အႆာေဒတိ အဘိနႏၵတိ၊ တံ အာရဗၻ ရာေဂါ ဥပၸဇၨတိ၊ ဒိ႒ိ ဥပၸဇၨတိ၊ ၀ိစိကိစၦာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဥဒၶစၥံ ဥပၸဇၨတိ၊ ေဒါမနႆံ ဥပၸဇၨတိ။

Dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ katvā taṃ assādeti abhinandati; taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṃ uppajjati, domanassaṃ uppajjati.

အလွဴဒါနကိုေပး၍၊ သီလေဆာက္တည္၍၊ ရွစ္ပါးေသာဥပုသ္သီလကို ေဆာက္တည္၍ ထိုထိုဒါန၊ သီလႏွင့္ ရွစ္ပါးေသာဥပုသ္သီလဟူေသာ ကာမာ၀စရကုသိုလ္တို႔ကို အႆာေဒတိ သာယာ ျမတ္ႏိုး၏၊ အဘိနႏၵတိ အလြန္ ႏွစ္သက္ ၾကည္ႏူး၏၊ ထို သာယာ ျမတ္ႏိုး ႏွစ္သက္ ၾကည္ႏူးမႈကို အာ႐ုံျပဳ၍ စြဲလမ္းကပ္ၿငိမႈရာဂ ျဖစ္ေပၚလာ၏၊ အယူလြဲမွားမႈဒိ႒ိ ျဖစ္ေပၚလာ၏၊ ယုံမွားသံသယ ၀ိစိကိစၦာျဖစ္ေပၚ လာ၏၊ စိတ္ပ်ံ႕လြင့္ျခင္း ဥဒၶစၥျဖစ္ေပၚလာ၏၊ စိတ္ႏွလံုး မသာယာျခင္း ေဒါမနႆ ျဖစ္ေပၚလာ၏။

 

ပုေဗၺ သုစိဏၰာနိ အႆာေဒတိ အဘိနႏၵတိ၊ တံ အာရဗၻ ရာေဂါ ဥပၸဇၨတိ၊ ဒိ႒ိ ဥပၸဇၨတိ၊ ၀ိစိကိစၦာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဥဒၶစၥံ ဥပၸဇၨတိ၊ ေဒါမနႆံ ဥပၸဇၨတိ။

Pubbe suciṇṇāni assādeti abhinandati; taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṃ uppajjati, domanassaṃ uppajjati.

ေရွး၌ ေကာင္းစြာ ေလ့က်က္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးကုန္ေသာ ထိုထိုဒါန၊  သီလႏွင့္ ရွစ္ပါးေသာ ဥပုသ္သီလ ဟူေသာ ကာမာ၀စရကုသိုလ္တို႔ကို သာယာျမတ္ႏိုး၏၊ အလြန္ ႏွစ္သက္ ၾကည္ႏူး၏၊ ထိုသာယာ ျမတ္ႏိုး ႏွစ္သက္ၾကည္ႏူးမႈကို အာ႐ုံျပဳ၍ စြဲလမ္းကပ္ၿငိမႈရာဂ ျဖစ္ေပၚလာ၏၊ အယူလြဲမွားမႈဒိ႒ိ ျဖစ္ ေပၚလာ၏။ ယုံမွားသံသယ၀ိစိကိစၦာ ျဖစ္ေပၚလာ၏၊ စိတ္ႏွလံုးမသာယာမႈ ေဒါမနႆ ျဖစ္ေပၚလာ၏။

 

အႆာေဒတိ၊ အဘိနႏၵတိ

Assādeti abhinandati.

 

(ခ-၁)      အႆာေဒတိ၊ အဘိနႏၵတိ ဟူသည္ ရာဂႏွင့္ယွဥ္ပါက အႏုစား သာယာႏွစ္သက္မႈမွ်သာ ျဖစ္ေသးသျဖင့္ အႆာေဒတိ အဘိနႏၵတိကို မတားဆီးႏိုင္မွသာ ]တံ အာရဗၻ ရာေဂါ ဥပၸဇၨတိ} ရာဂအထိ ျဖစ္ေၾကာင္းကို ပ႒ာန္း သိပၸံဆရာေတာ္ႀကီးက ဥပမာျဖင့္ မိန္႔ေတာ္မူပါသည္။

(ခ-၂)      မီးျပင္းတိုက္ထားသည့္ သံဒယ္အိုးအလြတ္ထဲကို အသားတံုးတစ္တံုး ပစ္ထည့္လိုက္ပါက ရွဲကနဲအသံၾကားရၿပီး အိုးႏွင့္အသားတံုး ကပ္၍သြားပါမည္။ ထိုအသားတံုးကို သံေယာက္မႏွင့္ ထိုးခြါလွ်င္ပင္ မရႏိုင္ေတာ့ေပ။ ဤဥပမာအတိုင္းပင္ အာ႐ံုကို သာယာႏွစ္သက္ပါက မစြန္႔ႏိုင္၊ မခြါႏိုင္ ျဖစ္လာေတာ့၏။

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

(ခ-၃)      ႐ူပါ႐ံုအဆင္း၌လည္း တူတူ၊ သဒၵါ႐ံု အသံ၌လည္း တူတူ၊ ဂႏၶာ႐ံုအန႔ံ၌လည္း တူတူ၊ ရသာ႐ံု အရသာ၌လည္း တူတူ၊ ေဖာ႒ဗၺာ႐ံု အထိအေတြ႕အာ႐ံု၌လည္း တူတူ ကပ္သြားလွ်င္ ခြါ၍မရေတာ့ေပ။ ထို႕ေၾကာင့္ ]အႆာေဒတိ အဘိနႏၵတိ တံ အာရဗၻ ရာေဂါ ဥပၸဇၨတိ} ျဖစ္လာပါသည္။

 

စ်ာနာ ၀ု႒ဟိတြာ စ်ာနံ အႆာေဒတိ အဘိနႏၵတိ၊ တံ အာရဗၻ ရာေဂါ ဥပၸဇၨတိ၊ ဒိ႒ိ ဥပၸဇၨတိ၊ ၀ိစိကိစၦာ ဥပၸဇၨတိ၊ ဥဒၶစၥံ ဥပၸဇၨတိ။ စ်ာေန ပရိဟီေန ၀ိပၸဋိသာရိႆ ေဒါမနႆံ ဥပၸဇၨတိ။

Jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ assādeti abhinandati; taṃ ārabbha  rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṃ uppajjati. Jhāne parihīne vippaṭisārissa domanassaṃ uppajjati.

ေလာကီ ကုသိုလ္စ်ာန္၀င္စားျခင္းမွထ၍ ယင္းစ်ာန္ကို အႆာေဒတိ သာယာျမတ္ႏိုး၏၊ အဘိနႏၵတိ အလြန္ ႏွစ္သက္၏၊ ထိုသို႔ သာယာ ျမတ္ႏိုး ႏွစ္သက္မႈကို အာ႐ုံျပဳ၍ စြဲလမ္းကပ္ၿငိမႈရာဂ ျဖစ္၏။အယူလြဲမွားမႈဒိ႒ိ ျဖစ္၏၊ ယုံမွားသံသယ ၀ိစိကိစၦာျဖစ္ေပၚလာ၏၊ စိတ္ပ်ံ႕လြင့္မႈ ဥဒၶစၥျဖစ္၏၊ စ်ာန္ ေလွ်ာက်ျခင္းေၾကာင့္ စိတ္ႏွလုံးမသာယာမႈ ၀ိပၸဋိသာရိႆ ေဒါမနႆျဖစ္၏။

 

 

 

အာရမ္မဏပစ္စယော Ārammaṇapaccayo ( Stimulative Causes ) Pyidaungsu – Unicode

၄၀၄။ ကုသလော ဓမ္မော ကုသလဿ ဓမ္မဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။ (ကု၊ ကု-၁)

Kusalo dhammo kusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ကုသိုလ်တရားသည် ကုသိုလ်တရားအား အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။

ဒါနံ ဒတွာ သီလံ သမာဒိယိတွာ ဥပေါသထကမ္မံ ကတွာ တံ ပစ္စဝေက္ခတိ၊

Dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ katvā taṃ paccavekkhati.

အလှူဒါနပေး၍၊ ငါးပါးသီလဆောက်တည်၍၊ ရှစ်ပါးသောဥပုသ်သီလကို ဆောက်တည်၍၊ ထိုထိုဒါန၊ သီလနှင့် ရှစ်ပါးသော ဥပုသ်သီလဟူသော ကာမာဝစရကုသိုလ်ကို ဆင်ခြင်၏။

ပုဗ္ဗေ သုစိဏ္ဏာနိ ပစ္စဝေက္ခတိ၊ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဈာနံ ပစ္စဝေက္ခတိ၊

Pubbe suciṇṇāni paccavekkhati, jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ paccavekkhati.

ရှေးကပြုလုပ်ခဲ့သော ထိုထိုပြုပြုသမျှသော ဒါန၊ သီလနှင့် ရှစ်ပါးသောဥပုသ်သီလတို့ ပါဝင်သော ကာမာဝစရ ကုသိုလ်တရားတို့ကို အာရုံပြု၍ ဆင်ခြင်၏။ ဈာန်ဝင်စားပြီးနောက် ဈာန်မှထမြောက်၍ ဝင်စားပြီးသောဈာန်ကို ဆင်ခြင်၏။

(က-၁) Arammana Paccaya (Object support condition ) “Arammana” meaning is a place where people take delight, like an amusement park or a garden or something like that. It is called Arammana. As an amusement park has delightful power, the six objectsalso has delightful force so our minds are always delighting in the great object-garden. That is one meaning of the word “Arammana”.

(က-၂) အာရမ္မဏ = အာရုံ။ အာရမ္မဏကို တောင်ဝှေးကြိုးတန်းနှင့် ပမာပြုကြပါသည်။ စိတ် စေတသိက်တို့၏ အာရုံကို တောင်ဝှေးနှင့်တူပြီး၊ ရုပ်၏အာရုံကို ကြိုးတန်းနှင့်တူကြောင်း ပြဆိုတော်မူကြသည်။ စိတ်သည် အာရုံနှင့်ကင်း၍ ၁-မိနစ်၊ ၁-စက္ကန့်ပင် နေမရပါ။ အိပ်ပျော်နေစဉ်၌သော်လည်း ကံ၊ ကမ္မနိမိတ်၊ ဂတိနိမိတ် တစ်ပါးပါးကို အာရုံပြု၏။

(က-၃) အာရုံခြောက်ပါးရှိသည်။ ၁-ရူပါရုံ (အဆင်းအာရုံများ)၂-သဒ္ဒါရုံ (အသံအာရုံများ) ၃-ဂန္ဓာရုံ (အနံ့အာရုံများ) ၄-ရသာရုံ (စားဖွယ် သောက်ဖွယ် အရသာအာရုံများ) ၅-ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ (အထိအတွေ့အာရုံများ) ၆-ဓမ္မာရုံ (ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ စသည် အာရုံငါးပါးမှအပ အခြားအာရုံများသည် ဓမ္မာရုံမည်၏)

(က-၄) လှပသောဥယျာဉ်သည် လူ၏စိတ်ကို စွဲဆောင်သကဲ့သို့ ရူပါရုံ စသည့် အာရုံခြောက်ပါးသည်လည်း စိတ် စေတသိက်တို့၏ မွေ့လျော်ဖွယ်ရာ ဖြစ်၏။

(က-၅) အာရုံခြောက်ပါးက စားကျက်ဖြစ်၏။ စားကျက်၌ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဟူ၍ မရှိပါ။ နာမ်တရားဖြစ်သည့် ကုသိုလ် အကုသိုလ် ဟိတ်အုပ်စုနှစ်ခု၌သာ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ရှိသည်။

(က-၆) စားကျက်ဖြစ်သည့် အာရုံက လူမိုက် လူလိမ္မာ လူချမ်းသာ လူဆင်းရဲ ရှင်ဘုရင် သူတောင်းစား အားလုံးအတွက် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။

သေက္ခာ ဂေါတြဘုံ ပစ္စဝေက္ခန္တိ၊

sekkhā gotrabhuṃ paccavekkhanti.

ကျင့်ဆဲဖြစ်သော သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်ဟူသော အရိယာသေက္ခာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် သောတာပတ္တိမဂ်၏ရှေ့ ပုထုဇဉ်အနွယ်ကို လွှမ်းမိုးဖျက်စီးတတ်သည့် ဂေါတြဘူကို ဆင်ခြင် သုံးသပ် ကြကုန်၏။

ဝေါဒါနံ ပစ္စဝေက္ခန္တိ၊

Vodānaṃ paccavekkhanti.

သကဒါဂါမိမဂ်၊ အနာဂါမိမဂ်၏ရှေ့ ကိလေသာမှဖြူစင်ခြင်း ဝေါဒါန်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ် ကြကုန်၏။

သေက္ခာ မဂ္ဂါ ဝုဋ္ဌဟိတွာ မဂ္ဂံ ပစ္စဝေက္ခန္တိ၊

Sekkhā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ paccavekkhanti.

ကျင့်ဆဲဖြစ်သော အရိယာ သေက္ခာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် မိမိတို့ဆိုင်ရာ သောတာပတ္တိမဂ်၊ သကဒါဂါမိမဂ်၊ အနာဂါမိမဂ်မှ ထမြောက်၍ မိမိဆိုင်ရာဆိုင်ရာ မဂ်ကို ပစ္စဝေက္ခန္တိ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ကြ၏။

သေက္ခာ ဝါ ပုထုဇ္ဇနာ ဝါ ကုသလံ အနိစ္စတော ဒုက္ခတော အနတ္တတော ဝိပဿန္တိ၊

Sekkhā vā puthujjanā vā kusalaṃ aniccato dukkhato anattato vipassanti.

ကျင့်ဆဲဖြစ်သော သေက္ခာ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်းကောင်း၊ ပုထုဇဉ်ယောဂီ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် လည်း ကောင်း၊ ကုသိုလ်တရားကို မမြဲအနိစ္စ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ၊ အစိုးမရ အနတ္တဟု ဝိပဿနာရှုကြ၏။

စေတောပရိယဉာ‌ဏေန ကုသလစိတ္တသမင်္ဂိဿ စိတ္တံ ဇာနန္တိ။

Cetopariyañāṇena kusalacittasamaṅgissa cittaṃ jānanti.

သူတစ်ပါး၏စိတ်ကို သိနိုင်စွမ်းသော စေတောပရိယအဘိညာဉ်ဖြင့် ကုသိုလ်စိတ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်၏စိတ်ကို သိကြကုန်၏။

အာကာသာနဉ္စာယတနကုသလံ ဝိညာဏဉ္စာယတနကုသလဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။

Ākāsānañcāyatanakusalaṃ viññāṇañcāyatanakusalassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ဤဘဝ၊ ရှေးဘ၀ မိမိအဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ဖြစ်ဖူးသော အာကာသကသိုဏ်းကို ရှုပွား၍ ရရှိသော အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ်စိတ်သည် ဖြစ်ပေါ်ဆဲ ဝိညာဏဉ္စာယတနကုသိုလ်စိတ်အား အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။

အာကိဉ္စညာယတနကုသလံ နေဝသညာနာသညာယတနကုသလဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။

Ākiñcaññāyatanakusalaṃ nevasaññānāsaññāyatanakusalassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ဤဘဝ၊ ရှေးဘ၀ မိမိသန္တာန်၌ ဖြစ်ဖူးသော မရှိပညတ် နတ္ထိဘောပညတ်ကို အာရုံပြု၍ ဖြစ်သော အာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ်စိတ်သည် အမှတ်သညာ ရှိသည်လည်းမဟုတ်၊ မရှိသည်လည်း မဟုတ်ဟု သိစွမ်းနိုင်သော နေဝသညာနာသညာယတန ကုသိုလ်စိတ်အား အာရမ္မဏပစ္စယ သတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။

ကုသလာ ခန္ဓာ ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏဿ စေတောပရိယဉာဏဿ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏဿ ယထာကမ္မူပဂဉာဏဿ အနာဂတံသဉာဏဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။

Kusalā khandhā iddhividhañāṇassa cetopariyañāṇassa pubbenivāsānussatiñāṇassa yathākammūpagañāṇassa anāgataṃsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ကုသိုလ်ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓာတို့သည် တန်ခိုးအမျိုးကို ဖန်ဆင်းနိုင်စွမ်းသော ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်အား လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးစိတ်ကို သိနိုင်စွမ်းသော စေတောပရိယဉာဏ်အားလည်းကောင်း၊ ဖြစ်ခဲ့ ဖူးပြီးသော ဘဝအဆက်ဆက်ကို သိနိုင်စွမ်းသော ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်အားလည်းကောင်း၊ ပြုခဲ့ပြီးသော ကံအမျိုးမျိုးကို သိနိုင်စွမ်းသော ယထာကမ္မူပဂဉာဏ်အားလည်းကောင်း၊ နောင် အနာဂတ်၌ ဖြစ်နိုင်သည်တို့ကို သိနိုင်စွမ်းသော အနာဂတံသဉာဏ်အားလည်းကောင်း အာရမ္မဏ ပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုသည်။

၄၀၅။ ကုသလော ဓမ္မော အကုသလဿ ဓမ္မဿ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။ (ကု၊ အကု-၂)

Kusalo dhammo akusalassa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo.

ကုသိုလ်တရားသည် အကုသိုလ်တရားအား အာရမ္မဏပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။

ဒါနံ ဒတွာ သီလံ သမာဒိယိတွာ ဥပေါသထကမ္မံ ကတွာ တံ အဿာဒေတိ အဘိနန္ဒတိ၊ တံ အာရဗ္ဘ ရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။

Dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ katvā taṃ assādeti abhinandati; taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṃ uppajjati, domanassaṃ uppajjati.

အလှူဒါနကိုပေး၍၊ သီလဆောက်တည်၍၊ ရှစ်ပါးသောဥပုသ်သီလကို ဆောက်တည်၍ ထိုထိုဒါန၊ သီလနှင့် ရှစ်ပါးသောဥပုသ်သီလဟူသော ကာမာဝစရကုသိုလ်တို့ကို အဿာဒေတိ သာယာ မြတ်နိုး၏၊ အဘိနန္ဒတိ အလွန် နှစ်သက် ကြည်နူး၏၊ ထို သာယာ မြတ်နိုး နှစ်သက် ကြည်နူးမှုကို အာရုံပြု၍ စွဲလမ်းကပ်ငြိမှုရာဂ ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ အယူလွဲမှားမှုဒိဋ္ဌိ ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ ယုံမှားသံသယ ဝိစိကိစ္ဆာဖြစ်ပေါ် လာ၏၊ စိတ်ပျံ့လွင့်ခြင်း ဥဒ္ဓစ္စဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ စိတ်နှလုံး မသာယာခြင်း ဒေါမနဿ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

ပုဗ္ဗေ သုစိဏ္ဏာနိ အဿာဒေတိ အဘိနန္ဒတိ၊ တံ အာရဗ္ဘ ရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။

Pubbe suciṇṇāni assādeti abhinandati; taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṃ uppajjati, domanassaṃ uppajjati.

ရှေး၌ ကောင်းစွာ လေ့ကျက်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးကုန်သော ထိုထိုဒါန၊ သီလနှင့် ရှစ်ပါးသော ဥပုသ်သီလ ဟူသော ကာမာဝစရကုသိုလ်တို့ကို သာယာမြတ်နိုး၏၊ အလွန် နှစ်သက် ကြည်နူး၏၊ ထိုသာယာ မြတ်နိုး နှစ်သက်ကြည်နူးမှုကို အာရုံပြု၍ စွဲလမ်းကပ်ငြိမှုရာဂ ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ အယူလွဲမှားမှုဒိဋ္ဌိ ဖြစ် ပေါ်လာ၏။ ယုံမှားသံသယဝိစိကိစ္ဆာ ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ စိတ်နှလုံးမသာယာမှု ဒေါမနဿ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

အဿာဒေတိ၊ အဘိနန္ဒတိ

Assādeti abhinandati.

(ခ-၁) အဿာဒေတိ၊ အဘိနန္ဒတိ ဟူသည် ရာဂနှင့်ယှဉ်ပါက အနုစား သာယာနှစ်သက်မှုမျှသာ ဖြစ်သေးသဖြင့် အဿာဒေတိ အဘိနန္ဒတိကို မတားဆီးနိုင်မှသာ ]တံ အာရဗ္ဘ ရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ} ရာဂအထိ ဖြစ်ကြောင်းကို ပဋ္ဌာန်း သိပ္ပံဆရာတော်ကြီးက ဥပမာဖြင့် မိန့်တော်မူပါသည်။

(ခ-၂) မီးပြင်းတိုက်ထားသည့် သံဒယ်အိုးအလွတ်ထဲကို အသားတုံးတစ်တုံး ပစ်ထည့်လိုက်ပါက ရှဲကနဲအသံကြားရပြီး အိုးနှင့်အသားတုံး ကပ်၍သွားပါမည်။ ထိုအသားတုံးကို သံယောက်မနှင့် ထိုးခွါလျှင်ပင် မရနိုင်တော့ပေ။ ဤဥပမာအတိုင်းပင် အာရုံကို သာယာနှစ်သက်ပါက မစွန့်နိုင်၊ မခွါနိုင် ဖြစ်လာတော့၏။

(ခ-၃) ရူပါရုံအဆင်း၌လည်း တူတူ၊ သဒ္ဒါရုံ အသံ၌လည်း တူတူ၊ ဂန္ဓာရုံအနံ့၌လည်း တူတူ၊ ရသာရုံ အရသာ၌လည်း တူတူ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ အထိအတွေ့အာရုံ၌လည်း တူတူ ကပ်သွားလျှင် ခွါ၍မရတော့ပေ။ ထို့ကြောင့် ]အဿာဒေတိ အဘိနန္ဒတိ တံ အာရဗ္ဘ ရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ} ဖြစ်လာပါသည်။

ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဈာနံ အဿာဒေတိ အဘိနန္ဒတိ၊ တံ အာရဗ္ဘ ရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဥဒ္ဓစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။ ဈာနေ ပရိဟီနေ ဝိပ္ပဋိသာရိဿ ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ။

Jhānā vuṭṭhahitvā jhānaṃ assādeti abhinandati; taṃ ārabbha rāgo uppajjati, diṭṭhi uppajjati, vicikicchā uppajjati, uddhaccaṃ uppajjati. Jhāne parihīne vippaṭisārissa domanassaṃ uppajjati.

လောကီ ကုသိုလ်ဈာန်ဝင်စားခြင်းမှထ၍ ယင်းဈာန်ကို အဿာဒေတိ သာယာမြတ်နိုး၏၊ အဘိနန္ဒတိ အလွန် နှစ်သက်၏၊ ထိုသို့ သာယာ မြတ်နိုး နှစ်သက်မှုကို အာရုံပြု၍ စွဲလမ်းကပ်ငြိမှုရာဂ ဖြစ်၏။အယူလွဲမှားမှုဒိဋ္ဌိ ဖြစ်၏၊ ယုံမှားသံသယ ဝိစိကိစ္ဆာဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ စိတ်ပျံ့လွင့်မှု ဥဒ္ဓစ္စဖြစ်၏၊ ဈာန် လျှောကျခြင်းကြောင့် စိတ်နှလုံးမသာယာမှု ဝိပ္ပဋိသာရိဿ ဒေါမနဿဖြစ်၏။

 5 total views,  1 views today

By admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *